ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤੇਹਰਾਨ : ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਯਾਨੀ ਮਿਡਲ ਈਸਟ (Middle East) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਬੇਹੱਦ ਵਿਸਫੋਟਕ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਯਾਨੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਨੇੜੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿਲਟਰੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੇਰਵੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਜੇ. ਟਰੰਪ (Donald J. Trump) ਨੇ ਇਸ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਦੇ ਨੇੜੇ ਈਰਾਨੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਮਲੇ (Striking) ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਹਮਲਾਵਰ ਹਰਕਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ:

1. ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼: ਈਰਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਿਸਫੋਟਕ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਇਸ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਾਈਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

2. ਜਾਰਡਨ ਮਿਲਟਰੀ ਬੇਸ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ: ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਾਰਡਨ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬੇਸ (US Military Base in Jordan) 'ਤੇ ਅੱਠ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅੱਠਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਇਸ ਜਾਇਜ਼ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਸਲ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਈਰਾਨ (Islamic Republic of Iran) ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਜੂਦ ਬਾਕੀ ਬਚੇਗਾ।

ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ  ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ:
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੈਂਟਕਾਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ 1 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਫ਼ੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ (Wave of Strikes) ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।

ਸੈਂਟਕਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤਕ ਅੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ:

* ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (Air Defense Sites)
* ਮਿਲਟਰੀ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ (Radar Systems)
* ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੰਗੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਕੇਂਦਰ (Maritime Assets and Facilities)
* ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (Mine Laying Capabilities)
* ਫ਼ੌਜੀ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡ ਸੈਂਟਰ (Communications Sites)

ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਆਈ.ਆਰ.ਜੀ.ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ (Commercial Shipping) ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲੇ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੈਂਟਕਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸਮੁੱਚੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਕਸ, ਮਾਰੂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ:
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭੜਕੀ ਇਸ ਸਿੱਧੀ ਜੰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਉਣ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਭੜਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।