ਮੁੰਬਈ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ (Indian Economy), ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ (Financial Markets) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Foreign Exchange Reserves - Forex Reserves) ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ 700 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ($700 Billion) ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਕੜਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਜ਼ਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 707.002 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ 14.1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।

ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਵੱਡੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸੰਪਤੀਆਂ (Foreign Currency Assets - FCA) ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਫਾਰੇਨ ਕਰੰਸੀ ਐਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 9.9 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 574.625 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ (Gold Reserves) ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 108.738 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ (Reuters) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ ਮਹਿਜ਼ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੋਰੈਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ (Economic Analysts) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (Dollar Inflows) ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀਗਤ ਕਦਮ (Policy Measures) ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐੱਫ.ਸੀ.ਐੱਨ.ਆਰ.(ਬੀ) ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (Foreign Currency Non-Resident (Bank) Deposits - FCNR(B).) ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸਹੂਲਤਾਂ (FX Facilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 707 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ (Economic Shield) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Foreign Investors) ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ (Import) ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।